Helpie FAQ
En konekshon ku formulashon di un obligashon di pago
- Unda e proveedor mester entregá su faktura pa pago?
Na Ministerio di Finansa. Despues di registrashon lo manda e faktura na e Ministerio konserní ku lo sigui atendé.
- Na kua kondishon un faktura mester kumpli?
E siguiente informashonnan mester aparesé riba e faktura:
- Nòmber i adrès di esun ku tin derechi di risibí e pago.
- E tipo di trabou, entrega di esaki òf servisio.
- Fecha riba kua a hasi e trabou òf fecha ku a entregá esaki.
- E base pa hasi kalkulashon di e suma.
- E fecha i firma di esun ku tin derechi di risibí e pago.
- E kuenta di banko òf giro di esun ku tin derechi di risibí e pago.
- Kua dokumento mester entregá huntu ku e faktura?
- Tur informashon i deklarashon nesesario pa prueba i evaluá eksaktitut di e suma stipulá den e faktura.
- E bestelbon konserní.
- E outorisashon konserní (si ta eksigí esaki).
- Kon i ki dia Ministerio di Finansa ta paga un faktura?
Normalmente Ministerio di Finansa ta paga un faktura den dos siman despues di a risibí e faktura aprobá pa e ministerio, dor di depositá e suma riba e kuenta di banko di esun ku tin derecho di risibí e pago.
- Ki dia ta konsiderá ku e faktura a vense?
Si no a entregá e faktura den e periodo ku lei ta stipulá, esta 18 luna despues di komienso di e aña fiskal den kua a optené e derechi.
- Unda mi por haña informashon tokante faktura pendiente di pago?
Por tuma kontakto ku un empleado di Financiële Administratie.
- Unda mester kumpli ku un órden di pago?
Mester kumpli ku un órden di pago denter di 2 siman na Landsontvanger despues ku a risibí e órden aki. Por depositá tambe e suma riba e kuenta di Landsontvanger na bankonan lokal. Pago por tuma lugá online tambe
- Unda mi por haña informashon tokante órden di pago ku a risibí?
Bo por tuma kontakto ku un empleado di e sekshon Treasury.
- Den kua kaso ta rekerí un bestelbon?
Pa tur obligashon ta rekerí un bestelbon. Un bestelbon ta un garantia pa e proveedor por haña pago di su faktura. No por ta bini na remarke pa pago si e faktura no tin un bestelbon.
En konekshon ku (adaptashon di) presupuesto i responsabilisashon di gastu
- Kiko ta presupuesto di gobièrnu?
E presupuesto di gobièrnu ta enserá un kalkulo maksimal di gastu i proyekshon di entrada. E presupuesto ta un ordenansa ku Parlamento ta stipulá, pues e ta un lei.
- Ki dia ta kuminsá ku e aña presupuestario?
E aña presupuestario ta kore pareu ku e aña kalendario i ta kuminsá kada biaha riba 1 di yanüari i terminá 31 di desèmber di e aña koriente.
- Ken ta responsabel pa derechi presupuestario?
E derechi presupuestario ta responsabilidat di Parlamento.
- Kiko derechi presupuestario ta enserá?
Derechi presupuestario ta enserá ku Parlamento ta outorisá Gobièrnu pa hasi gastu te na e suma máksimo stipulá pa sierto meta i ku no ta pèrmití pa pafó di e presupuesto òf riba esaki hasi gastu.
- Ta krea un obligashon ora stipulá un suma den e presupuesto?
Nò. Ku stipulashon di e presupuesto ta outorisá Gobièrnu pa gasta e suma maksimal ku a presupuestá pero formal por gasta ménos.
- Ki dia e presupuesto ta drenta na vigor?
E ordenansa ku ta stipulá e presupuesto ta drenta na vigor entrante 1 di yanüari di e aña fiskal den kua a traha e presupuesto. Nan mester purba logra pa esaki drenta na vigor entrante e dia ei, basta publiká e lei promé ku esei den e Publicatieblad.
- Kua sistema di presupuesto Gobièrnu ta mantené?
Gobièrnu ta mantené e sistema di entrada i gastu komo sistema di presupuesto. Den e sistema aki ta responsabilisá e gastunan di e aña presupuestario den kua e konsumo a tuma lugá. Ta responsabilisá e gastunan i no e obligashonnan.
- Di kiko presupuesto di gobièrnu ta konsistí?
E presupuesto di Gobièrnu ta konsistí di e maneho den sifra i e memoria di aklarashon (memorie van toelichting) riba e sifranan presupuestá, inkluso e presupuesto di mas aña. E maneho di presupuesto ta konsistí di un kuenta koriente i un kuenta di invershon.
Pa sostené e maneho di ehekushon di presupuesto, konosé un maneho di sifra i un splikashon di kada artíkulo. E maneho di presupuesto tambe ta repartí den un kuenta koriente i kuenta di invershon.
- Kiko ta kuenta di invershon?
Den e kuenta di invershon ta kalkulá gastu i entrada di invershon.
- Kiko ta kuenta koriente?
Den e kuenta koriente ta kalkulá e entrada i gastunan. Esakinan ta e entrada i gastunan operashonal.
- Kiko ta e diferensia entre presupuesto di maneho i presupuesto operashonal?
E diferensia entre e presupuesto di maneho i presupuesto operashonal ta:
- E presupuesto di maneho konosé un nivel haltu di agregashon; a trah’é riba e nivel di kategoria ekonómiko i ta regla e relashon entre Gobièrnu i Parlamentu;
- E presupuesto operashonal konosé un nivel di agregashon mas abou; a trah’é riba e nivel di e tipo di gastu i e ta regla e relashon den e aparato gubernamental.
- Kiko ta un presupuesto di mas aña?
E presupuesto di mas aña di Gobièrnu ta kontené kalkulashon di e aña pa kua a traha e presupuesto, i e 3 añanan ku ta sigui despues.
- Kiko ta un siklo di presupuesto?
Un siklo di presupuesto tin 3 fase:
- Preparashon di e presupuesto
- Implementashon di e presupuesto
- Responsabilisashon i deskargá di tur responsabilidat pa Parlamento
- Kuantu aña un siklo presupuestario ta kubri?
E siklo presupuestario ta kubri minimal 3 aña. Preparashon di e presupuesto ta kuminsá den e aña previo e aña pa kua a traha e presupuesto i ta terminá ora Parlamento stipulá e presupuesto. Ta implementá e presupuesto durante kurso di e aña presupuestario. Responsabilisashon ta tuma lugá den e aña ku ta sigui e aña den kua e aña fiskal a sera. Despues Parlamentu ta trata e presupuesto ku mester resultá den aprobashon di e relato finansiero anual i deskarga di tur responsabilidat di Parlamentu.
- E siklo di presupuesto ta terminá riba 31 di desèmber?
Nò, e siklo ta terminá ora Parlamentu trata e relato finansiero anual i rapòrt anual ku mester resultá den aprobashon di Parlamentu di e relato i deskarga di tur responsabilidat di Parlamentu.
- Kiko ta regla di disiplina presupuestario?
Esaki ta e totalidat di regla ku tin komo meta pa manehá e gastunan di Gobièrnu i pa prevení desviashon den e presupuesto ku Parlamentu a stipulá; i pa realisá den konkordansia implementashon di presupuesto ku e derechi presupuestario.
- Kiko ta un nota di kambio (nota van wijziging) riba e presupuesto?
Presupuesto ta un ordenansa ku Parlamentu ta stipulá i ta pues ta un lei. E ta un proposishon di lei te ora Parlamentu stipulá esaki; te na e momentu ei ta papia di un proposishon di presupuesto. Miéntras tantu no a stipulá e presupuesto kambionan por tuma lugá pa medio di un nota di kambio riba e presupuesto.
- Kiko ta un presupuesto supletorio?
Un presupuesto ta un ordenansa ku Parlamentu ta stipulá i ta pues un lei. Durante implementashon di e presupuesto por surgi nesesidat pa trese kambio den e presupuesto ku Parlamentu a stipulá. E kambionan aki ta tuma lugá pa medio di ordenansa pa adaptá e presupuesto, e asina yamá presupuesto supletorio.
- Riba ki dia e presupuesto supletorio ta drenta na vigor?
E presupuesto supletorio ta drenta na vigor entrante e dia despues di e fecha di publikashon di e Publicatieblad, den kual a inkluí esaki. Si un lei asina drenta na vigor despues di 31 di desèmber di e aña fiskal konserní, lo konsiderá esaki komo un lei ku a drenta na vigor riba e dia ei.
- Kiko ta e diferensia entre un nota di kambio riba e presupuesto i un presupuesto supletorio?
Un presupuesto ta un ordenansa ku Parlamentu a stipulá i ta pues un lei. Un nota di kambio riba e presupuesto i un presupuesto supletorio tur dos ta adaptashon di un presupuesto. Sinembargo un nota di kambio riba e presupuesto ta trata adaptashon di un presupuesto ku Parlamento no a stipulá ainda (proposishon di presupuesto/proyekto di lei) i un presupuesto supletorio, ku tambe ta un lei, ta trata adaptashon di e presupuesto ku Parlamentu a stipulá kaba (presupuesto/lei).
Normanan finansiero
- Kòrsou konosé norma finansiero?
Si, esakinan ta stipulá den Lei di Reino di Supervishon Finansiero di Kòrsou i St. Maarten, den Konstitushon di Kòrsou i den Ordenansa di Kontabilidat 2010.
- Kua norma finansiero Kòrsou tin?
E normanan finansiero ku ta ankrá den lei ta:
- Un Kuenta koriente sólido. Esaki ke men ku e Kuenta koriente mester ta den balansa òf ku entrada koriente i gastu mester ta igual;
- Gastu pa ku invershon por tin un défisit akseptabel. Esaki ta enserá ku pa finansiá gastu di invershon por fia sèn, basta e suma ku ta fia ta keda den e norma di interes ku por karga (rentelastnorm) i ku e Kuenta koriente ta keda den balansa;
- E norma di interes: E norma di interes ta enserá ku e karga di interes total den e aña fiskal no mester ta mas ku e suma ku ta ekivalente na 5% promedio di entrada generá den e 3 añanan anterior.
- Dikon normanan finansiero ta importante?
Pa evitá un posishon di debe ku gobièrnu no por paga bèk.
- Normanan finansiero mester ta ankrá den lei?
Nò, pero ankra e normanan finansiero den lei ta hasi maneho di presupuesto mas transparente i ta promové mas konfiansa den gobièrnu.

